logowanie

Błędy wykonawcze w instalacji kanalizacyjnej

tagi tematyczne instalacje sanitarne
Wykonując instalację kanalizacyjną, nie wystarczy pamiętać o zachowaniu spadków umożliwiających spływ ścieków. Jest wiele zasad, których lekceważenie oznacza kłopoty.

System odprowadzania ścieków to instalacja stosunkowo prosta – nie ma w niej napędów, sterowania, przepływ ścieków odbywa się na skutek działania siły grawitacji. Jednak wymaga dobrego projektu i starannego wykonania, aby po rozpoczęciu eksploatacji nie było przykrych niespodzianek, zwłaszcza że po zakończeniu budowy domu dostęp do rur kanalizacyjnych jest utrudniony.
Co można zrobić źle? Oprócz nieszczelności wynikającej z niestarannego połączenia ze sobą rur, mogą się pojawić kłopoty z hałaśliwością instalacji, wydostawaniem się z niej nieprzyjemnych zapachów czy „wybijaniem” ścieków z odpływów brodzików i wanien. Jak tego uniknąć?
Przede wszystkim instalacje kanalizacyjne powinno się projektować i wykonywać zgodnie z przyjętymi zasadami opisanymi w normach PN-92/B-01707 „Instalacje kanalizacyjne. Wymagania w projektowaniu” i PN-81/C-10700 „Instalacje kanalizacyjne. Wymagania i badania przy odbiorze”. Ścisłe stosowanie się do
przedstawionych tam zaleceń gwarantuje poprawność działania systemu.

Materiały

Powszechnie stosowane w instalacjach kanalizacyjnych są rury z PVC. Podejścia, w których temperatura ścieków może przekraczać 60°C (na przykład w kuchni), powinno się wykonywać z rur z polipropylenu (PP), o lepszej wytrzymałości na podwyższoną temperaturę (100°C). Zaniedbanie tego zalecenia może być przyczyną zniszczenia instalacji podczas jej użytkowania.

Hałas

By uniknąć hałasu powodowanego przez spływające rurami ścieki (dokuczliwego, gdy pion znajduje się w pobliżu salonu lub sypialni), warto zastosować specjalne rury niskoszumowe i dodatkowo zaizolować je otuliną z wełny mineralnej tłumiącą hałas.

Połączenia

Najczęściej stosowane w systemach kanalizacji są połączenia kielichowe z uszczelkami, które umożliwiają kompensację wydłużenia rur pod wpływem wzrostu temperatury. W przypadku innego rodzaju połączeń (na przykład klejonych) konieczne jest zamontowanie specjalnych kompensatorów na długich (kilkumetrowych) odcinkach prostych. Brak kompensacji wydłużeń może prowadzić do odkształcania rur i uszkodzenia instalacji. Z tego powodu błędem jest mocowanie rur z tworzywa sztucznego „na sztywno” (zwłaszcza ich obmurowywanie) – powinno się do tego używać specjalnych opasek umożliwiających przesuwanie się rur, a w miejscach przejścia przez stropy i ściany trzeba stosować ochronne tuleje. Przestrzeń między nimi a rurami należy wypełnić elastycznym materiałem (najlepiej tłumiącym hałas).
Na szczelność połączeń kielichowych wpływa staranność cięcia rur podczas montażu. Należy do tego używać piły o drobnych zębach i dbać o to, by cięcie było dokładnie pod kątem prostym (warto używać specjalnej skrzynki uciosowej). Krawędzie uciętej rury trzeba oczyścić z zadziorów i sfazować pilnikiem pod kątem około 15°. Nierówna krawędź bosego końca rury utrudnia wsunięcie jej na odpowiednią głębokość do kielicha, co jest częstą przyczyną przecieków.
Połączenia kielichowe zawsze muszą być wykonywane tak, by ścieki przepływały z bosego końca rury do kielicha, a nie odwrotnie, bo to grozi przeciekiem.

Średnice

Nieprzyjemny zapach wydobywający się z rur i głośne działanie kanalizacji to efekt wysysania wody z zamknięć wodnych, czyli tak zwanych syfonów. Dzieje się tak, gdy spływające ścieki wytwarzają w rurach podciśnienie. Do takiej nieprawidłowości dochodzi, gdy zastosuje się rury odpływowe o zbyt małej średnicy. Nawet jeśli jest ona dobrana zgodnie z wytycznymi do projektowania, to może się okazać, że powstają w niej „korki wodne”, jeśli na odcinku od przyboru sanitarnego do pionu wykonano zbyt wiele zmian kierunków (zastosowano kilka kolan). Powodują one powstanie zawirowań utrudniających swobodny przepływ ścieków, które wypełniają wtedy cały przekrój rury. Spływając, działają jak tłok, za którym powstaje podciśnienie. A to sprawia, że woda z podłączonych do tego samego podejścia syfonów jest wysysana, czemu zwykle towarzyszy charakterystyczne „bulgotanie”.
By uniknąć takiej sytuacji, wszelkie zmiany kierunku prowadzenia rur kanalizacyjnych muszą być wykonywane pod kątem mniejszym niż 90°, a przewody łączące przybory sanitarne z pionami nie powinny być do nich włączane pod kątem większym niż 45°.
By rury nie okazały się zbyt wąskie, należy się kierować wytycznymi określającymi minimalne średnice. Wynoszą one:
• 40 mm – na podejścia do umywalki albo bidetu,
• 50 mm – na podejścia do zlewu albo wanny,
• 70 mm – na podejścia do kilku przyborów, pionów albo odpływów, o ile nie są podłączone do nich miski ustępowe,
• 100 mm – na podejścia do miski ustępowej, pionów albo odpływów.
Powyższe wymiary są wystarczające pod warunkiem, że pojedyncze podejście ma nie więcej niż trzy zmiany kierunku na drodze od przyboru do pionu. Jeśli jest ich więcej, średnicę trzeba zwiększyć odpowiednio z 40 do 50 mm, z 50 do 70 mm, z 70 do 100 mm. Podobnie trzeba postąpić, gdy długość podejścia o średnicy 40 i 50 mm przekracza 3 m, a o średnicy 70 mm – 5 m, a także gdy różnica wysokości między punktem podłączenia do pionu a syfonem przekracza 1 m. Jeśli nie da się spełnić tych warunków (lub nie zostały dopełnione podczas wykonywania instalacji), podejście można wyposażyć w dodatkową wentylację, która zapewni prawidłowy odpływ ścieków.

  • powieksz
    Błędy wykonawcze w instalacji kanalizacyjnej
    Jeśli nie można wyprowadzić ponad dach każdego pionu kanalizacyjnego, warto zamontować rurę wentylacyjną z wywiewką tylko na pionie najbardziej oddalonym od miejsca wyprowadzania ścieków poza budynek, a pozostałe zakończyć zaworami napowietrzającymi Fot.: A. Sternicka, M. Sternicki
  • powieksz
    Błędy wykonawcze w instalacji kanalizacyjnej
    Podejścia długie albo o dużej różnicy wysokości muszą być dodatkowo wentylowane przez połączenie z pionem (obejście wentylacyjne) albo zawór napowietrzający Fot.: A. Sternicka, M. Sternicki

Wentylacja

Niepoprawnie wykonana wentylacja instalacji kanalizacyjnej to kolejny powód złego jej działania, związanego ze zmianami ciśnienia przy przepływie ścieków. Rura wentylacyjna zakończona wywiewką kanalizacyjną powinna się znaleźć na każdym pionie. Gdy z jakichś powodów jest to trudne do wykonania, możliwe jest podłączenie kilku pionów do jednej wspólnej rury wentylacyjnej. Inne dopuszczalne rozwiązanie to zamontowanie rury wentylacyjnej tylko na najdalszym pionie i zakończenie pozostałych specjalnymi zaworami napowietrzającymi. W ten sposób można wentylować grupę maksymalnie pięciu pionów.
Błędem jest zastąpienie zaworami napowietrzającymi wszystkich wywiewek, bo umożliwiają one przepływ powietrza tylko w jedną stronę – do instalacji. W wyniku gnicia ścieków w kanalizacji powstaje gaz, który musi być usuwany do atmosfery – do tego jest potrzebna wywiewka.
Oprócz wentylacji pionów w instalacji kanalizacyjnej stosuje się także wentylację długich podejść. Jej brak to jedna z przyczyn powstawania podciśnienia, powodującego wysysanie wody z zamknięć kanalizacyjnych. Stosuje się ją, gdy długość podejścia przekracza 1 m dla misek ustępowych i 3 m dla pozostałych urządzeń, albo jeśli różnica wysokości między odpływem miski ustępowej a podłączeniem jej podejścia do pionu przekracza 3 m.
Dodatkowe napowietrzanie może być zastosowane zamiast zalecanego w takich przypadkach zwiększenia średnicy rur, na przykład po stwierdzeniu nieprawidłowości w już eksploatowanej instalacji. Montaż wywiewki lub zaworu napowietrzającego może być mniej kłopotliwy, niż wymiana już zabudowanych rur.

Spadki

Maksymalne spadki przewodów kanalizacyjnych dla rur z tworzyw sztucznych, betonowych i kamionkowych o średnicy do 150 mm wynoszą do 15%, dla średnicy 200 mm – 10%, dla średnicy 250 mm i większej – 8%, dla rur żeliwnych do 150 mm – 40%, dla większych średnic – 25%.
Minimalne spadki dla przewodów odpływowych kanalizacji bytowo-gospodarczej i ogólnospławnej o średnicy do 125 mm – 2%, 150 mm – 1,5%, 200 mm – 1%, 250 mm – 0,8%, 300 mm – 0,67%.
Minimalne spadki dla przewodów odpływowych kanalizacji deszczowej o średnicy 125 mm – 1%, 150 mm – 0,8%, 200 mm – 0,5%, 250 mm – 0,4%.

Wybijanie

Należy pamiętać, że podejścia misek ustępowych trzeba podłączać do pionu poniżej podejść do innych przyborów sanitarnych, zwłaszcza wanien i brodzików. Niestosowanie się do tego zalecenia jest przyczyną wypływania fekaliów przez syfony wanny czy brodzika po spuszczeniu wody w toalecie. Podobne efekty daje podłączenie brodzika czy wanny na parterze bezpośrednio do wysokiego pionu, bez tak zwanej odsadzki. Spiętrzenie powstające w miejscu przejścia pionu w poziom jest tak duże, że w takiej sytuacji powoduje „wybicie” ścieków przez znajdujące się najniżej podejścia.
Nie powinno się podłączać dwóch odpływów, zwłaszcza z misek ustępowych, do jednego pionu na tej samej wysokości (z zastosowaniem czwórnika), bo podczas spłukiwania jednej z nich może dochodzić do „wybijania” ścieków w drugiej.

Dostęp

Warto pamiętać, że rury kanalizacyjne mogą się zapchać i dlatego trzeba tak wykonać zabudowę urządzeń sanitarnych, by możliwy był dostęp do ich syfonów. Ułatwi to udrożnienie odpływu bez stosowania specjalistycznego sprzętu. Także w przypadku wystąpienia nieszczelności (na przykład na skutek nieostrożnego użycia sprężyny hydraulicznej do czyszczenia rur) konieczne może być uzyskanie dostępu do instalacji. Brak otworów rewizyjnych w obudowie oznacza konieczność zniszczenia okładzin ściennych, pod którymi ukryte są rury.


Piotr Laskowski


Artykuł ukazał się w Informatorze Instalacyjnym-murator 2012

Partnerzy serwisu

To dzięki tym firmom możemy realizować Wasze potrzeby i zainteresowania

border_left border_right