Miesięcznik Murator ONLINE

logowanie

Elementy zacieniające na fasadzie

Systemy osłon przeciwsłonecznych stają się często integralnym elementem fasad przeszklonych. Pełnią zarówno funkcje użytkowe, w zakresie kształtowania komfortowych warunków środowiska wewnętrznego, jak i estetyczne – wpływając na wygląd obiektu. Podczas ich projektowania architekt ma do dyspozycji wiele rozwiązań – począwszy od modelowania bryły budynku, po rozmaite detale architektoniczne.

Funkcję zacienienia mogą pełnić fragmenty budynku wysunięte poza lico fasady (gzymsy, zadaszenia, wykusze, balkony) lub cofnięte w głąb (loggie, wnęki, głębiej osadzone okna). Zaletą ww. rozwiązań jest „bezkosztowe działanie”, ale wadą trudna „sterowalność” (ich skuteczność można jedynie szacować na podstawie zmian kąta padania promieni słonecznych – w ciągu dnia i zależnie od pory roku). Dlatego głównym elementem ochrony przeciwsłonecznej fasad przeszklonych są żaluzje, rolety i różnego rodzaju łamacze światła, które dzięki regulacji pozwalają kontrolować ilość promieni słonecznych docierających do wnętrza budynku. Miejsce ich montażu – po zewnętrznej stronie elewacji, w środku pomieszczeń, wewnątrz szyby zespolonej czy też w przestrzeni fasady dwupowłokowej – w zasadniczy sposób wpływa na ich skuteczność.
Najkorzystniejsze są zewnętrzne systemy osłon przeciwsłonecznych, umiejscowione przed fasadą przeszkloną, gdyż znacząco obniżają wielkość niepożądanych zysków cieplnych, ułatwiając w ten sposób utrzymanie właściwej temperatury w pomieszczeniach.
Najmniej skuteczne są osłony przeciwsłoneczne wewnętrzne, które tylko część promieni słonecznych mogą odbić na zewnątrz, natomiast pozostała ich część albo przechodzi bezpośrednio przez osłonę, albo jest przez nią absorbowana i uwalniana w środku obiektu w postaci ciepła (niekiedy znacząco podnosząc temperaturę). W przypadku osłon przeciwsłonecznych zewnętrznych ta pochłonięta energia jest oddawana na zewnątrz i nie dociera do pomieszczenia, ponieważ naturalne podmuchy wiatru rozpraszają ją w otoczeniu.
Stosowanie osłon przeciwsłonecznych wynika ponadto z nowych Warunków technicznych (Rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 5 lipca 2013 r. zmieniające Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie; DzU 2013, poz. 926).
W przepisach tych określono, że we wszystkich rodzajach obiektów współczynnik przepuszczalności energii całkowitej promieniowania słonecznego okien oraz przegród szklanych i przezroczystych g = fC x gn w okresie letnim nie może być większy niż 0,35.
Wielkość współczynnika całkowitej przepuszczalności energii promieniowania słonecznego dla konkretnego typu oszklenia gn należy przyjmować na podstawie deklaracji właściwości użytkowych okna. W przypadku braku niezbędnych danych wartości gn określone są w tabeli podanej w Warunkach technicznych. Również współczynnik redukcji promieniowania, ze względu na zastosowane urządzenia przeciwsłoneczne fC, podawany jest przez producentów osłon przeciwsłonecznych, ponadto określają go wspomniane warunki.
Ograniczeń tych można nie stosować w przypadku okien o powierzchni mniejszej niż 0,5 m2 oraz tych umieszczonych w kierunkach od północno-zachodniego do północno-wschodniego (kierunek północny ±45°).
Możliwe jest także, aby samo oszklenie spełniało warunek gn = 0,35, ale powinno ono zapewnić dostateczny dostęp światła naturalnego wyrażanego współczynnikiem LT. Jest to wykonalne w przypadku szkieł selektywnych oraz aktywnych o zmiennej przejrzystości.

Komfort termiczny i wizualny oraz energooszczędność

Duże powierzchnie szyb w budynkach biurowych, bez odpowiednio zaprojektowanej fasady zewnętrznej, mogą przyczyniać się do odczuwania dyskomfortu termicznego.
Żaluzje i rolety fasadowe w znacznym stopniu redukują ilość energii (tzw. ciepła słonecznego) przedostającej się przez przeszklenia do środka obiektu. Powstrzymując większość promieni bezpośrednio wpadających do wnętrza, pomagają w zachowaniu stałej, komfortowej temperatury, zabezpieczają pomieszczenia przed nagrzaniem, a ich wyposażenie przed blaknięciem oraz stwarzają korzystne warunki optyczne (chronią przed tzw. oślepieniem). Ograniczają ponadto lub wykluczają konieczność pracy urządzeń klimatyzacyjnych, przyczyniając się do zmniejszenia kosztów eksploatacji budynków.
Żaluzje fasadowe zwijane można podnosić i opuszczać, a także zmieniać kąt nachylenia lameli, co pozwala na regulowanie nie tylko dopływu ciepła, ale także dostępu światła do wnętrza obiektu poprzez wybór odpowiedniego stopnia zacienienia.
Osłony przeciwsłoneczne, w przypadku montażu równolegle do fasady, działają jak dodatkowy izolator, który wpływa na odpowiedni rozkład temperatury w pomieszczeniach – wspomaga pracę klimatyzacji w lecie oraz obniża koszty ogrzewania zimą. Między powierzchnią osłony a szybą powstaje tzw. poduszka termiczna, czyli masa powietrza, która spowalnia wymianę ciepła. Dzięki temu przy 35°C na zewnątrz można spodziewać się obniżenia temperatury w budynku o 8–9°C.
Żaluzje i rolety zmieniają wygląd fasady, nadając jej ciekawy i nowoczesny charakter. Stanowią więc element dekoracyjny, podwyższając jednocześnie standard obiektu. Szeroka gama oferowanych osłon przeciwsłonecznych, interesujący kształt oraz dostępna kolorystyka produktów zapewniają estetyczny wygląd, zaś możliwość wyboru napędu i zastosowania automatyki pogodowej dodatkowo zwiększają funkcjonalność systemu.
Automatyczne sterowanie ruchem żaluzji i rolet zewnętrznych (w tym podnoszeniem i opuszczaniem osłon zwijanych) pozwala uzyskać fasadę określaną jako dynamiczną lub bioklimatyczną. Umożliwia ona oszczędność energii poprzez optymalizację poziomu nasłonecznienia zgodnie z zapotrzebowaniem energetycznym budynku, w celu podniesienia komfortu odczuwanego przez użytkowników. System reaguje nie tylko na warunki pogodowe, ale także na obecność osób w pomieszczeniach, parametry mierzone wewnątrz obiektu i sygnały z systemu HVAC (ogrzewanie, wentylacja, klimatyzacja), ppoż. (wymuszającego otwarcie okien i podniesienie osłon w celu szybkiego odprowadzenia dymu podczas ewentualnego pożaru) lub BMS.
Uniwersalne kontrolery mogą otrzymywać polecenia od każdego rodzaju sterowania:
• kablowego – od prostych przełączników ściennych do systemu zarządzania obiektem (tzw. inteligentny budynek),
• bezprzewodowego – od przenośnego pilota do komputera czy internetu,
• automatycznego – od czujki do stacji pogodowej (system kontroluje takie opcje, jak położenie słońca czy siła wiatru w celu uzyskania optymalnego nasłonecznienia i zacienienia obiektu, a także chroni go przed zmiennymi warunkami atmosferycznymi oraz zabezpiecza osłony przeciwsłoneczne przed uszkodzeniem, np. w wyniku silnych podmuchów wiatru); delikatniejsze osłony zwijane chowane są do skrzynki.
Istnieje możliwość zintegrowania obsługi żaluzji fasadowych z systemem alarmowym. Poprzez umiejętne połączenie układów kontroli światła, ciepła, ogrzewania i klimatyzacji możemy osiągnąć komfortowe warunki oraz uzyskać oszczędność energii, dodatkowo przyczyniając się do zwiększenia wydajności pracy osób przebywających w pomieszczeniach. Nowe regulacje europejskie zawarte w EN 15232 „Energetyczne właściwości budynków. Wpływ automatyzacji, sterowania i technicznego zarządzania budynkami” dotyczą energochłonności obiektów. Norma określa, że sterowanie systemami ochrony słonecznej, oświetlenia czy HVAC ma zostać całkowicie zintegrowane z systemem zarządzania budynkiem.

Elementy zacieniające na fasadzie Fot. 1. Fasada z zastosowaniem łamaczy światła z pionowymi lamelami Fot.: Schüco International Polska

Żaluzje fasadowe wielkogabarytowe, tzw. łamacze światła (ang. sunbreaker)

Żaluzje fasadowe umieszczone na stałej ramie poziomej lub pionowej, która zwykle bywa montowana prostopadle bądź równolegle względem fasady, określane są jako łamacze światła. Możliwy jest też ich montaż na profilach konstrukcyjnych (zwanych listwami nośnymi lub prowadnicami) bądź bezpośrednio do konstrukcji fasady, np. słupowo-ryglowej. Lamele (listwy żaluzji, inaczej pióra) umieszczone w ramach mogą być nieruchome, ustawiane pod stałym określonym kątem w trakcie montażu, lub ruchome – ze zmiennym kątem nachylenia i sterowane ręcznie (za pomocą specjalnych okuć) bądź automatycznie (dzięki wykorzystaniu silnika elektrycznego).
W systemie ruchomym lamele zwykle mogą być obracane w zakresie 0–90°, choć dostępne są także rozwiązania umożliwiające obrót piór o 360°. Listwy łamaczy światła są więc zamocowane na stałe w jednym miejscu (ewentualnie z możliwością obrotu), nie można ich zsunąć jak żaluzji zwijanych i całkowicie odsłonić okna.
System z lamelami stałymi ma wsporniki służące do ich mocowania do fasady lub podkonstrukcji nośnej oraz pozwalające na ustawienie listew pod kilkoma wybranymi kątami, dzięki czemu chroni przed przegrzaniem i zapewnia komfortowy dostęp światła. Szerokość piór stałych może dochodzić nawet do 800 mm, ich długość zależna jest od miejsca i warunków montażu (dobierana przez projektanta na podstawie obliczeń statycznych, natomiast gdy najpierw zadana jest długość wynikająca np. ze względów konstrukcyjnych, wówczas projektant określa szerokość i profil lameli). Na sposób mocowania, dobór długości i rodzaju listew w zasadniczej mierze wpływa więc statyka.
System z napędem liniowym w jeszcze większym stopniu zapewnia optymalizację dostępu światła przy zapewnieniu ochrony przed przegrzewaniem się pomieszczeń. Dostępne są także żaluzje z ukrytym napędem – wkomponowanym w profil słupka nośnego.
Listwy oraz prowadnice najczęściej wykonywane są z profili z ekstrudowanego (tłoczonego) aluminium (do produkcji mniejszych profili używa się giętej blachy aluminiowej), co zapewnia lekkość konstrukcji przy jej dużej trwałości i wytrzymałości. Profile aluminiowe są dostępne w barwie naturalnego aluminium (wykończenie anodowane) lub lakierowane proszkowo na dowolny kolor wg palety RAL (także w wersji metalicznej). Stosowane farby zwiększają ponadto odporność lameli na zabrudzenia, a dzięki specjalnym powłokom zwiększa się ich wytrzymałość na promienie UV (ochrona koloru i połysku) oraz zarysowania (w tym na zadrapania podczas montażu i użytkowania). Możliwa jest również dostawa listew dwukolorowych – od zewnątrz barwa dopasowana jest do wyglądu elewacji, a od strony wewnętrznej listwy lakieruje się na kolor biały w celu skuteczniejszego odbicia światła i zwiększenia ilości naturalnego oświetlenia docierającego do wnętrza pomieszczeń. Lamele mogą mieć profile otwarte – w kształcie litery C lub Z, oraz, w przypadku dużych przesłon, profile zamknięte o kształcie zbliżonym do elipsy lub rombu i szerokościach pióra od 100 do 800 mm (system stały) bądź do 470 mm (system ruchomy).
Interesującym rozwiązaniem są listwy żaluzjowe ze szkła, poliwęglanu lub innego materiału (drewniane, ceramiczne), dla których przewidziano specjalne uchwyty i wieszaki. Dostępne są również lamele z naniesionymi ogniwami fotowoltaicznymi, które aktywnie pozyskują energię.

Elementy zacieniające na fasadzie Fot. 2. Żaluzje fasadowe zwijane, montowane na dużych elewacjach, działają jak izolator, wpływając na rozkład temperatury w pomieszczeniu Fot.: SKS Stakusit

Partnerzy serwisu

To dzięki tym firmom możemy realizować Wasze potrzeby i zainteresowania

border_left border_right