Miesięcznik Murator ONLINE

logowanie

Instalacja odgromowa. Montaż urządzeń piorunochronnych na dachu budynku

Instalacja odgromowa chroni instalację elektryczną oraz podłączone do niej urządzenia, którym grozi zniszczenie w wyniku przepływu tzw. prądów piorunowych powstających podczas burz z wyładowaniami elektrycznymi. Wewnątrz obiektu rolę taką pełnią specjalne przeciwprzepięciowe urządzenia ochronne.

Uziomy

Do celów ochrony odgromowej i ograniczania przepięć należy w pierwszej kolejności wykorzystać uziomy naturalne obiektu. Jeśli nie jest to możliwe, wtedy wykonuje się uziomy sztuczne – jako otokowe, promieniowe lub pionowe. Zgodnie z normą ważnym kryterium dotyczącym uziomów jest ich kształt i wymiary. Zalecane jest uzyskanie małej rezystancji uziemienia – w miarę możliwości mniejszej niż 10 Ω (dla pomiarów przy małej częstotliwości).
Z punktu widzenia ochrony odgromowej preferowany jest prosty układ uziomów, odpowiedni do wszystkich zastosowań (ochrony odgromowej, układów elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych).
Do wykonania uziomu fundamentowego wykorzystuje się fundamenty żelbetowe o połączonym zbrojeniu. Wykazują one małą rezystancję uziemienia i stwarzają doskonałe warunki dla ekwipotencjalizacji. Jeżeli nie jest to możliwe, wtedy najlepszym rozwiązaniem będzie układ uziomów wokół obiektu, np. uziom otokowy. Wykonuje się go z płaskownika – w przypadku stali ocynkowanej przekrój nie powinien być mniejszy niż 90 mm2 (min. grubość 3 mm). Warstwa cynku musi być gładka, ciągła i wolna od plam oraz mieć minimalną grubość 70 µm dla płaskiego materiału. Zaleca się, aby uziom otokowy był zakopany wokół obiektu, na głębokości nie mniejszej niż 0,5 m, w odległości ok. 1 m od zewnętrznych ścian. Powinien całkowicie otaczać budynek.
Zaprojektowanie i wykonanie uziomu fundamentowego na etapie wylewania fundamentów znacznie obniża koszty, a trwałość takiego uziomu jest praktycznie nieograniczona. Jeśli budowa domu jest już zakończona, a teren wokół obiektu urządzony, wtedy najczęściej wykonuje się uziomy pionowe, na które składają się metalowe pręty długości około 3 m, wbijane w ziemię przy każdym zejściu przewodu odprowadzającego z budynku.

Najczęstsze błędy popełniane przy montażu zewnętrznych urządzeń piorunochronnych

Jednym z podstawowych błędów związanych z instalacją urządzenia piorunochronnego jest brak zachowania bezpiecznych odstępów izolacyjnych pomiędzy elementami zewnętrznymi LPS a przewodzącymi instalacjami wewnątrz budynku. Dlatego instalując zwody na dachach, należy zwrócić uwagę na odległość pomiędzy zwodami a instalacjami przewodzącymi (np. elektrycznymi, telekomunikacyjnymi, wentylacyjnymi) ułożonymi wewnątrz obiektów. Niezachowanie ww. odstępów przy bezpośrednim trafieniu pioruna w obiekt może spowodować wystąpienie przeskoków iskrowych pomiędzy instalacjami. W takim przypadku część prądu piorunowego wpłynie do instalacji elektrycznej wewnątrz budynku, narażając tym samym przyłączone do niej urządzenia na uszkodzenie.
Częstym błędem jest także nieuwzględnianie naprężeń powstałych w wyniku zmian temperatury. Prowadzi to do uszkodzenia samej instalacji odgromowej lub też elementów konstrukcyjnych obiektu. Niedokładne czytanie instrukcji montażu lub zapisów projektowych może ponadto prowadzić do stosowania nieodpowiednich podstaw pod wolno stojące iglice lub niewłaściwej instalacji elementów odciągowych bądź też odstępowych. W przypadku wichury może dojść do uszkodzenia instalacji piorunochronnej lub nawet zagrożenia życia w wyniku zrzucenia elementów urządzenia piorunochronnego z dachu. Często też oszczędza się na materiale, przez co po kilku latach zamiast instalacji piorunochronnej mamy na dachu obiektu resztki skorodowanych drutów i złączy. Instalacja taka nie tylko szpeci budynek, ale przede wszystkim nie spełnia swojej roli ochronnej. Montując urządzenie piorunochronne, należy więc zwrócić uwagę na jakość stosowanych elementów.
Dzięki temu unikniemy sytuacji, w której instalacja, mająca zapewnić bezpieczeństwo, nie tylko nie spełnia swojego zadania, ale jako pierwsza ulegnie uszkodzeniu. Dlatego wszystkie elementy powinny odpowiadać normie wieloczęściowej EN 50164.

Wewnętrzna ochrona odgromowa

Oprócz stosowania zewnętrznego zabezpieczenia piorunochronnego, do ochrony urządzeń i instalacji wewnątrz budynku należy również zastosować tzw. wewnętrzną ochronę odgromową, która obejmuje m.in.:
• wyrównywanie potencjałów wewnątrz obiektów budowlanych,
• zachowanie odstępów izolacyjnych od elementów, w którym przepływa prąd piorunowy,
• koordynację układania przewodów instalacji elektrycznej, linii przesyłu sygnałów oraz przewodów urządzenia piorunochronnego,
• właściwy dobór urządzeń do ograniczania przepięć w instalacji elektrycznej oraz systemach przesyłu sygnałów.
Dobierając rozwiązania ochrony wewnętrznej, należy również uwzględnić informacje o odporności poszczególnych urządzeń na działanie różnorodnych udarów napięciowych i prądowych, pochodzących z instalacji elektrycznej i linii przesyłu sygnałów, oraz oddziaływanie bezpośrednio na urządzenia impulsowego pola magnetycznego.

Podsumowanie

Urządzenie piorunochronne budynku powinno zapewnić pewną i niezawodną ochronę przed działaniem prądu piorunowego. Spełnienie tych warunków wymaga właściwie wykonanego projektu oraz zastosowania odpowiednich materiałów i przestrzegania zalecanych zasad montażu.
Warto pamiętać, że zaprojektowany zgodnie z wymaganiami system ochrony odgromowej nie jest w stanie zagwarantować całkowitej ochrony budynku, jednak w przypadku wyładowania znacznie zmniejszy ryzyko wystąpienia szkód.

Opracowanie: redakcja
Konsultacja: Krzysztof Wincencik, DEHN POLSKA


Więcej artykułów i porad dla profesjonalistów z branży instalacyjnej w nowym „Informatorze Budowlanym-murator” 2013

Źródło: Informator Budowlany-murator

Partnerzy serwisu

To dzięki tym firmom możemy realizować Wasze potrzeby i zainteresowania

border_left border_right