logowanie

Oświetlenie w domu. Jak dopasować oświetlenie do charakteru pomieszczeń

Odpowiednie oświetlenie w domu znacząco wpływa na atrakcyjność jego wnętrz ale także na samopoczucie osób w nim przebywających, dlatego też jego dobór jest tak istotny. Aby sztuczne oświetlenie w domu choć w części zastąpiło naturalne światło dzienne, musi być dopasowane do pomieszczenia, współgrać z jego wystrojem, a także odpowiadać potrzebom osób korzystających z tych pomieszczeń.

Rodzaj oświetlenia należy dostosować do funkcji, jaką ma ono pełnić w danym pomieszczeniu. Musimy wziąć pod uwagę przeznaczenie i specyfikę pomieszczeń które chcemy oświetlić. W każdym pomieszczeniu konieczne jest oświetlenie ogólne, którego zadaniem jest równomierne oświetlenie całego wnętrza. Nie musi być bardzo jasne. Zwykle stosuje się oprawy sufitowe dające światło rozproszone albo odbite. Zawieszone na linkach i szynach halogeny rozmieszczone w kilku miejscach sufitu zastępują tradycyjne formy oświetlenia ogólnego, pod warunkiem że będą umieszczone w oprawach rozpraszających światło. Zamontowane w podwieszanym suficie oprawy sufitowe (oświetlenie typu downlight) doskonale zastępują żyrandol, ale ich liczba i miejsce rozmieszczenia wymagają dokładnego zaprojektowania. Możliwość regulacji kąta padania światła pozwala dostosować je do różnych celów. Do takich opraw można dobrać filtry rozpraszające światło. W kuchni, łazience i pokoju do pracy niezbędne jest oświetlenie miejscowe, nazywane także kierunkowym, oświetlające te części wnętrza, w których wykonujemy konkretne czynności. Musi być ono jasne, ale nie oślepiające. Zwykle wybiera się oprawy, które dają światło skupione bezpośrednie i takie, dzięki którym można regulować kąt jego padania. W pomieszczeniach reprezentacyjnych niezbędne jest światło dekoracyjne, służące do eksponowania przedmiotów i fragmentów mieszkania. Nie musi być bardzo jasne ani bardzo silne, strumień światła powinien natomiast dokładnie oświetlać wybrany przedmiot. Do tego celu wykorzystuje się oprawy dające światło skupione bezpośrednie.

Światło na niskie napięcie

Nowoczesne systemy oświetleniowe, takie jak oświetlenie linkowe, szynowe, a także oprawy halogenowe, są zasilane prądem o niskim napięciu (12 lub 24 V). Aby mogły one pracować przy napięciu 230 V, konieczne jest użycie transformatora. Zwykle stosuje się transformatory elektroniczne, które są bardzo lekkie, ale nie mogą być podłączone w odległości większej niż dwa metry od najdalej położonej lampki. Transformatory konwencjonalne są cięższe, ale można je umieszczać znacznie dalej od źródła światła. Transformator można ukryć w suficie podwieszanym lub umieścić pod wiszącą szafką. Uwaga! Transformatory nagrzewają się, dlatego niezbędna jest odpowiednia wentylacja. Z tego powodu nie wolno ich całkowicie zabudowywać. Można też zastosować transformator w obudowie dekoracyjnej, co pozwala umieścić go w widocznym miejscu.

Modelowanie światła

Stosując oprawy oświetleniowe, możemy zmieniać ułożenie strumieni światła. Na jakość i siłę światła mają wpływ kształt, tworzywo i kolor opraw oświetleniowych.

  • Światło bezpośrednie, skierowane na określoną powierzchnię, wytwarzają oprawy z kloszami z nieprzezroczystych materiałów. Takie klosze uniemożliwiają rozchodzenie się i rozpraszanie światła. Można też do innych opraw zastosować żarówki z odbłyśnikami skupiającymi źródła światła. Światło bezpośrednie skierowane jest ostre, a także przyczynia się do powstawania kontrastów światła i cienia.
  • Światło bezpośrednie rozproszone dają oprawy z otwartymi kloszami, z materiałów przepuszczających światło, a także żarówki mleczne lub matowe.
  • Światło pośrednie odbite uzyskuje się, zawieszając lampy z kloszami kierującymi światło na sufit lub ścianę. Światło odbite jest miękkie, delikatne, a jednocześnie nie daje ostrych cieni. Trzeba jednak pamiętać, że światło odbite jest słabsze niż bezpośrednie.

Oświetlenie korytarzy, holów i schodów

Światło w tych miejscach ma ułatwiać sprawne i bezpieczne poruszanie się po domu. W wiatrołapie, wąskim korytarzu, gdzie większość ścian jest zajęta przez drzwi i szafy, najlepiej sprawdzają się oprawy sufitowe – plafoniery dające światło równomierne i mocne – oraz oprawy halogenowe umieszczone na linkach albo szynach. Dobre oświetlenie schodów gwarantuje bezpieczeństwo i może posłużyć jako dekoracja. Można oświetlić klatkę schodową albo same stopnie schodów.

Najlepsze sposoby oświetlenia schodów:

  • kinkiety albo plafony na ścianie klatki schodowej. Ponieważ oglądane są z góry i z dołu, warto wybrać takie oprawy, które nie będą miały widocznych żarówek;
  • oprawy oświetleniowe w kształcie puszek wpuszczanych w ścianę tuż nad stopniami. W zależności od kształtu puszki światło pada prosto na stopnie schodów lub do góry, tworząc dekoracyjne poświaty na ścianie i w ten sposób oświetla całą klatkę schodową;
  • do podświetlenia stopni służą specjalne, odporne na uderzenia butów oprawy halogenowe, które umieszcza się w górnej części podstopnicy. Do takich opraw można zastosować żarówki o mocy 5 W. Mają one ograniczony zasięg – zaznaczają jedynie istnienie stopni;
  • Oświetlenie z góry - gdy schody nie przylegają do ścian, można je w ten sposób, ale tak, aby lampa nie wisiała nad stopniami.

Czego unikać?

  • do oświetlenia ogólnego przedsionka – opraw z kloszami ze szkła strukturalnego i alabastrowego, gdyż pochłaniają one za dużo światła
  • w małym przedsionku – lampy wiszącej, która zmniejsza wizualnie przestrzeń, a także przeszkadza podczas ubierania się
  • bezpośrednio nad stopniami schodów – wiszącej lampy. Idąc po schodach, uderzymy o nią głową
  • na ścianie klatki schodowej – opraw z kloszami tylko częściowo zasłaniającymi żarówki
  • do oświetlenia schodów – dużych, wystających ze ściany kinkietów, gdyż będą one zmniejszać szerokość biegu schodów
  • oświetlenie łazienkowe
    Fot.: Michal Glinicki, Jacek Kucharczyk
  • nastrojowy salon
    Fot.: Andrzej Szandomirski

Światło w łazience

W łazience światło powinno być przede wszystkim jasne i dawać wrażenie czystości. Według normy do oświetlenia ogólnego łazienki o powierzchni na przykład 6 m2 potrzebujemy żarówki o mocy 75 W. Zwykle jednak do oświetlenia tła używamy światła nawet dwa razy mocniejszego. Łagodniejsze światło miejscowe, oświetlające okolicę prysznica, wanny, umywalki czy toaletki, ułatwi wieczorny relaks w łazience.  Oświetlenie ogólne zawiesza się w centralnym miejscu sufitu, np. plafonierę z kloszem dobrze przepuszczającym światło, a następnie uzupełnia je halogenami umieszczonymi nad wanną lub prysznicem.  W suficie podwieszanym można zamontować halogenowe oprawy sufitowe. W niedużej łazience (do 10 m2) wystarczą 3-4 oprawy z żarówkami 50 W. Można je rozmieścić, dzieląc łazienkę na strefy: część z nich zamontować nad umywalką, część – w centralnej części sufitu lub nad wanną.

Jak oświetlić lustro w łazience?

Światło powinno padać na osobę przeglądającą się w lustrze i równomiernie oświetlać całą twarz, nie zmieniając jej koloru. Taki efekt można uzyskać na kilka sposobów.

  • Dwie oprawy symetrycznie umieścić po obu stronach lustra. Najlepsze będą kinkiety z zamkniętymi kloszami. Można do nich użyć żarówek o mocy 60 W lub świetlówek energooszczędnych.
  • Kilka małych opraw zamontować nad górną krawędzią i po obu stronach lustra. Aby oprawy nie odbijały się w lustrze, należy je umieścić w odległości 5-10 cm od ramy lustra.
  • Oprawy halogenowe w postaci opraw wpuszczanych albo reflektorków umieścić nad lustrem w suficie podwieszanym.

Czego unikać?

  • Wiszącej lampy, która mogłaby krępować swobodę ruchów podczas wycierania się po kąpieli.
  • Lamp przenośnych, stołowych i na wysięgnikach zasilanych prądem 230 V, które w zetknięciu z wodą mogą spowodować porażenie prądem.
  • Oświetlenia lustra źródłem światła zainstalowanym na wprost niego, na przykład reflektorków zamontowanych na przeciwległej ścianie – będą one tworzyły cienie na lustrze.
  • Kolorowych opraw, które dają światło przyciemnione – zwłaszcza, gdy materiały wykończeniowe we wnętrzu są w ciemniejszych kolorach.

Żeby zapewnić bezpieczne oświetlenie w łazience:

  • źródła światła zasilane napięciem 230 V powinny być zamontowane nie bliżej niż 60 cm od źródła wody,
  • w strefie do 60 cm od źródła wody powinno się stosować lampy zasilane prądem o niskim napięciu, wodoszczelne (IPX5) i o wysokiej klasie ochronności (II),
  • lampy użyte do oświetlenia wnętrza kabiny prysznicowej albo zawieszane tuż nad wanną muszą mieć specjalnie izolowane oprawy (IPX7).

Źródło: redakcja

Partnerzy serwisu

To dzięki tym firmom możemy realizować Wasze potrzeby i zainteresowania

border_left border_right