logowanie

Pokrycia dachowe. Wpływ wiatru na sposób układania pokrycia dachowego

tagi tematyczne dach dachówka pokrycia dachowe
Pokrycia dachowe są szczególnie narażone na działanie ekstremalnych zjawisk pogodowych. Aby zabezpieczyć dach przed ich skutkami, należy pokrycia dachowe stabilnie zamocować.

W ostatnich kilku latach obserwujemy szczególne nasilenie gwałtownych zjawisk pogodowych. Wystarczy wspomnieć o trąbach powietrznych i wichurach, które latem 2011 i 2012 roku spowodowały w Polsce ogromne szkody, zrywając dachy z wielu domów, m.in. na Mazurach. Szalejący wiatr oraz burze sprawiają, że system zasad dotyczących mocowania pokryć dachowych musi zostać zaostrzony. W Polsce nie ma na razie sztywnych przepisów w tym zakresie, ale część wykonawców korzysta już z wytycznych niemieckich i dobrych praktyk sztuki dekarskiej.

Typ pokrycia dachowego i ssanie wiatru

Każdy budynek jest narażony na działanie wiatru, jednak można minimalizować ryzyko uszkodzenia dachu, odpowiednio dobierając pokrycie. Jak pokazują statystyki, opór silnym podmuchom skuteczniej stawiają pokrycia ciężkie (dachówki ceramiczne, cementowe oraz m.in. łupek). Lekkie pokrycia z blachy wiatr zrywa łatwiej, nie tylko ze względu na mniejszą masę, ale przede wszystkim z powodu ich rozmiaru. Działając znaczną siłą na pokrycie, wiatr najczęściej zrywa blachę w całości, głównie dzięki dużej sile ssania. Inaczej jest w przypadku niewielkich pokryć – wiatr jedynie lekko unosi pojedyncze dachówki, co nazywa się klawiszowaniem. Przez uchodzące przy tym powietrze redukowane jest znacznie ssanie wiatru, czyli, inaczej mówiąc, następuje wyrównanie ciśnienia. Z tego względu małe elementy pokrycia wykazują lepszą odporność na działanie sił wiatru niż te o dużych formatach. Ważne jest również, że w przypadku dachówek łatwo uzupełnić brakujące elementy, podczas gdy dach blaszany trzeba najczęściej wykonać od nowa.

Strefy wiatrowe

Omawiając kwestię szkodliwego wpływu wiatru na pokrycie, należy podkreślić, że nie wszędzie zagrożenie jest jednakowe. W dużym uproszczeniu, najsilniejszy wiatr wieje zwykle w górach i nad morzem. Państwa dzieli się na strefy wiatrowe w oparciu o średnią siłę wiatru odnotowaną na przestrzeni wielu lat. W Polsce norma EN 1991-1-4:2005 („Oddziaływanie na konstrukcje. Część 1–4. Oddziaływanie ogólne. Oddziaływanie wiatru”, aktualizacja Az1, lipiec 2009) wprowadza trzy strefy obciążenia wiatrem. Strefa III, czyli najbardziej narażona na silny wiatr, to tereny dwóch głównych pasm górskich w Polsce: Sudetów i Karpat, a więc południowe obszary województwa dolnośląskiego, śląskiego, małopolskiego i podkarpackiego. Do strefy II należy pasmo Łysogór w województwie świętokrzyskim oraz Wybrzeże, czyli północna część województwa zachodniopomorskiego i pomorskiego. Do relatywnie spokojnej I strefy zalicza się pozostałą część kraju.
Na wyznaczeniu stref wiatru kończy się w zasadzie wkład polskich przepisów. Aby więc dach wytrzymał napór silnego wiatru, warto sięgnąć do wytycznych obowiązujących w innych krajach, gdzie prace nad kodyfikacją dla wykonawców są bardziej zaawansowane. Przykładowo, Centralny Związek Niemieckiego Rzemiosła Dekarskiego w 2011 roku opublikował informację fachową „Obciążenie wiatrem na dachach pokrytych dachówkami ceramicznymi i betonowymi”, która nakłada na wykonawców podwyższone wymogi odnośnie zabezpieczenia dachów pochyłych przed burzami i wiatrem. Zalecenia dla dekarzy w każdej z czterech niemieckich stref są inne. Dla określenia strefy wiatru w danym miejscu wykonawcy mają do dyspozycji specjalne tabele.

Fot. 1. Prawidłowe klamrowanie na przykładzie dachówki ceramicznej firmy Röben Fot.: Röben Polska

Klamrowanie

Aby przeciwdziałać zagrożeniu wiatrem, pokrycie należy stabilnie zamocować. Najpopularniejszym sposobem jest klamrowanie, czyli przypinanie dachówek do więźby za pomocą spinek. Niestety w Polsce nie jest jasno określony wymiar klamrowania. Z pomocą przychodzą producenci dachówek, np. firma Röben zaleca na połaci klamrowanie co trzeciej dachówki po skosie, a także akcesoriów dachowych i dachówek w miejscach szczególnie narażonych na działanie wiatru. Jednak nie wszyscy wykonawcy stosują się do tego typu wskazówek. Ponadto, należałoby zróżnicować liczbę, a także rodzaj klamer. Wróćmy więc do wzorców niemieckich. Nasi zachodni sąsiedzi mają do dyspozycji dwa sposoby wyznaczenia odpowiedniego zakresu klamrowania – z wykorzystaniem tabel opracowanych przez Centralny Związek Niemieckiego Rzemiosła Dekarskiego lub wg wzorów. Co istotne, wzory i tabele uwzględniają wiele czynników:
– długość okapu i ściany szczytowej w rzucie poziomym,
– lokalizację budynku, w tym strefę wiatrową,
– geometrię i wymiary budynku (wysokość, szerokość, długość),
– typ podkładu (konstrukcja dachu pod pokryciem, np. folia paroizolacyjna, pełne deskowanie itp.),
– kształt dachu (dwuspadowy, czterospadowy, pulpitowy itp.),
– kąt nachylenia dachu,
– grupę nośności klamer,
– wysokość budynku,
– typ pokrycia, w tym m.in. liczbę dachówek potrzebną do pokrycia 1 m2 dachu.
W normie niemieckiej podkreśla się ponadto, że istnieją lokalizacje oraz typy budynków, które wymagają zupełnie odrębnych obliczeń – należą do nich m.in. obiekty wysokie (powyżej 25 m), a także budynki położone w miejscach szczególnie zagrożonych, np. na wyspach Morza Północnego.

Cztery strefy dachu

Poza wymienionymi wyżej czynnikami, w zdefiniowaniu liczby, rodzaju i umiejscowienia klamer pomaga niemieckim dekarzom także nowy podział na strefy dachu. We wspomnianym dokumencie wprowadzono rozgraniczenie na cztery obszary (rys. 2.): połać, okap, dachówki skrajne i gąsiory. W ostatnich trzech strefach siła wiatru jest nawet 2–3 razy większa niż w centralnej części połaci. Dla każdego z obszarów można wyliczyć potrzebną liczbę oraz rodzaj klamer, posługując się wzorem lub specjalnie opracowanymi tabelami. W Niemczech wyodrębniono cztery nowe grupy klamer, w zależności od obciążeń, które są dla nich dopuszczalne. Producenci są zobowiązani podawać własności wytwarzanych przez siebie elementów, w tym grupę nośności.

Źródło: Informator Budowlany-murator

Partnerzy serwisu

To dzięki tym firmom możemy realizować Wasze potrzeby i zainteresowania

border_left border_right