logowanie

Śrubokręt, czyli wkrętak. Podstawowe narzędzie ręczne.

Wkrętak, powszechnie znany jako śrubokręt jest najczęściej używanym narzędziem ręcznym w domowych remontach i naprawach. To atrybut każdego majsterkowicza oraz profesjonalisty.

Głównym elementem wkrętaka, mającym duży wpływ na jego zastosowanie jest zakończenie, które zależnie od typu dopasowuje się do nacięć łba wkrętu. Zakończenie nie jest jednak jedyną częścią decydującą o przeznaczeniu śrubokrętu. Zapoznanie się z występującymi na rynku rodzajami tego narzędzia pozwoli nam na dokonanie najlepszego wyboru przy zakupie.

Wkrętaki z różnymi rodzajami trzonków. Fot.: Piotr Mastalerz

Rodzaje wkrętaków

Wkrętaki płaskie – najczęściej używane. Dobrze jest mieć ich kilka do przykręcania i wykręcania śrub oraz wkrętów o różnych wymiarach. Końcówki wkrętaków płaskich są ukształtowane zbieżnie, zeszlifowane po obu stronach. Mogą mieć szerokość od 0,6 mm (śrubokręty zegarmistrzowskie) do 14 mm. Nigdy nie należy używać wkrętaka o średnicy większej niż średnica wkrętu, bo zbyt duża końcówka łatwo go zniszczy. Jeśli natomiast użyjemy wkrętaka o małej końcówce do wkręta o zbyt dużym łbie, możemy zniszczyć wkrętak.

Wkrętaki krzyżowe Phillips – do wkręcania i wykręcania śrub oraz wkrętów z krzyżowym nacięciem na łbie. Ich końcówki są stożkowo ścięte. Śrubokręty krzyżowe produkowane są w czterech wielkościach – od 1 do 4 – podawanych na klindze lub uchwycie. Obok oznaczenia wielkości jest oznaczenie literowe – PH (rzadziej H). Wkrętaki PH1 służą do odkręcania i przykręcania wkrętów lub śrub średnicy 2,5-3 mm, PH2 do 3,5-5 mm, PH3 do 5,5-7 mm, PH4 do 8-10 mm. Nacięcie krzyżowe systemu Phillipsa spotkać można na przykład w blachowkrętach czy we wkrętach do płyt gipsowo-kartonowych. Także wkręty w niektórych urządzeniach elektrycznych mają krzyżowe nacięcia na łbie.  Do przykręcania wkrętów w trudno dostępnych miejscach przydaje się śrubokręt o pękatej rączce i bardzo krótkiej klindze.

Wkrętaki krzyżowe Pozidriv – łatwo pomylić je z wkrętakami krzyżowymi Phillips. Ich końcówki różnią się tym, że śrubokręty Pozidriv mają cztery dodatkowe wypustki i są płasko ścięte. Tak jak śrubokręty krzyżowe Phillips produkowane są w czterech wielkościach – od 1 do 4. Oznaczenie literowe Pozidriv to PZ. Nacięcia krzyżowe Pozidriv można spotkać na przykład we wkrętach do drewna czy wkrętach z łbem wpuszczanym w materiał. Wkrętaka typu Pozidriv nie powinno się stosować do śrub z nacięciem Phillips, bo można uszkodzić jego końcówkę.

Wkrętaki płasko-krzyżowe – to narzędzia typu „dwa w jednym”. Wkrętak ma odwracalną klingę z dwiema końcówkami – płaską i krzyżową.

Wkrętaki Torx – mają końcówkę w kształcie sześcioramiennej gwiazdy. Ich rozmiar jest oznaczany na rączce, na przykład T10, T15, T40 (czasami TX).

Wkrętaki sześciokątne zewnętrzne (nasadowe) – do śrub o sześciokątnych łbach. Mają oznaczenia cyfrowe – na przykład 5 czy 13. Jest to informacja, że przeznaczone są do śrub, których łby lub nakrętki mają wymiar między dwoma równoległymi krawędziami równy odpowiednio 5 lub 13 mm.

Wkrętaki sześciokątne wewnętrzne (imbusowe) – do śrub imbusowych najczęściej stosuje się klucz, ale zamiast niego można użyć specjalnego wkrętaka. Klinga takiego śrubokrętu ma przekrój sześciokąta, dzięki czemu pasuje dokładnie do otworu na łbie śruby.

Wkrętak z czterema wymiennymi końcówkami (dwie krzyżowe i dwie płaskie). Fot.: Piotr Mastalerz

Wkrętaki z wymiennymi końcówkami – zastępują z powodzeniem zestaw kilku lub kilkunastu śrubokrętów. Końcówki mogą być w rękojeściach lub osobno.

Wkrętaki z grzechotką – są przydatne szczególnie wtedy, gdy musimy przykręcić dużą liczbę śrub lub wkrętów. Podczas wkręcania śrubokrętem z grzechotką nie ma potrzeby zwalniania uchwytu rączki. Mechanizm grzechotki powoduje bowiem, że rączka wraca do pozycji pierwotnej, przygotowując się do następnego obrotu. Wkrętaki  z grzechotką bardzo często sprzedawane są w komplecie z różnymi końcówkami.

Wkrętaki automatyczne – dzięki specjalnemu mechanizmowi zapadkowemu wkręty lub śruby wkręca się przez dociskanie uchwytu. Wtedy jego klinga obraca się samoczynnie. Większość wkrętaków tego typu ma wymienne końcówki. Mogą być one chowane w rękojeści.

Wkrętaki teleskopowe – ich ostrze można wydłużać i skracać, dzięki czemu są przydatne do odkręcania i przykręcania śrub oraz wkrętów znajdujących się w trudno dostępnych miejscach. Mają też wymienne końcówki, dzięki czemu można je stosować do śrub i wkrętów różnego typu.

Sprawdź kategorię Narzędzia i sprzęt budowlany w serwisie tuznajdziesz.pl

Źródło: redakcja

Partnerzy serwisu

To dzięki tym firmom możemy realizować Wasze potrzeby i zainteresowania

border_left border_right